شتر یک‌کوهانه

مجاهیم (Majaheem، که «ملح» Malah نیز نامیده می‌شود): نژادی سیاه‌رنگ از شتر که در شمال‌شرق عربستان سعودی پدید آمده است؛ کوهانش در میانهٔ پشت نوک‌تیز است، موی بلند بدنش را می‌پوشاند، پاهایش بلند و کف پاهایش پهن و پستانش رشدیافته است، و از بهترین نژادهای شیرده این کشور به شمار می‌رود.

وضّاح (Waddah؛ که مغاتیر، Maghatir، نیز نامیده می‌شود): شترهایی سفیدرنگ که گاهی ممکن است به زردی بزنند، با گوش‌های نوک‌تیز و کم‌مو، پاهای بلند و کوهانی رشدیافته؛ در عربستان سعودی.

حُمر (Homor، یا حمراء، Hamrah): نژادی شیری با جثهٔ متوسط، رنگ قهوه‌ای روشن متمایز و گوش‌های نوک‌تیز و کم‌مو؛ با شمار اندک در سراسر عربستان سعودی پراکنده است و در شمال آن رایج‌تر است.

صُفر (Sofor یا صفراء Safrah): شترهایی با جثهٔ متوسط و رنگ قهوه‌ای تیره، با سر و گردن دراز، پستان رشدیافته، سینهٔ پهن، پاهای بلند و کف پای بزرگ، که بدنشان با موی بلند پوشیده است؛ در همان مناطق پراکنش حُمر در عربستان سعودی یافت می‌شوند و در برابر سختی اقلیم بیابانی مقاوم‌اند.

شُعل (Shaele): شترهایی با جثهٔ متوسط و رنگ خاکستری که گاهی، به‌ویژه در نرها، به قهوه‌ای مایل به سرخ می‌زند، با گوش‌های نوک‌تیز، پاهای کوتاه و کوهانی متقارن؛ در جنوب شرقی عربستان سعودی رایج است.

عوارک (Awrk یا Awarik): شترهایی روشن‌رنگ و تقریباً سفید با موی کوتاه، که پستانشان از شترهای ساحلی رشدیافته‌تر است و کوهانشان در انتهای پشت قرار دارد؛ در منطقهٔ جازان عربستان سعودی گسترده‌اند و تولید شیرشان متوسط است.

ساحلی (Saheli): شترهایی که در امتداد ساحل دریای سرخ در عربستان سعودی زندگی می‌کنند، با رنگ سرخ متمایز و سری کوچک با پیشانی برجسته.

عوادی (Awadi): نژادی از شتر در جنوب عربستان سعودی، به رنگ قرمز تا سفید، با سر کوچک، گردن کوتاه و باریک، پستان کوچک، مو بر گوش‌ها و سر و گردن، و کوهانی گرد.

اصایل (Asail): شترهای مسابقه، با سری ظریف و پیشانی صاف، گوش‌های نوک‌تیز، کف پاهای بسیار باریک و پاهای بلند؛ کوهانشان گرد و در انتهای پشت قرار دارد و رنگشان از زرد تا قهوه‌ای با موی کوتاه است.

زرقاء/زُرق (Zargeh): شترهای جنوبی عربستان سعودی با رنگ خاکستری مایل به آبی و موی بلند روی سر، گردن، شانه و کوهان، سری کوچک، گردنی کوتاه و سینه‌ای پهن بر پاهای کوتاه.

شقحاء/شُقح (Shageh): شترانی با سر کوچک، گردن کوتاه و ستبر و سینهٔ باریک اما پستان رشدیافته؛ به نژاد زرقاء شبیه‌اند ولی رنگشان خاکستری‌تر است و در جنوب عربستان سعودی رایج‌ترند.

هضّانه (Hadhana): شترهایی به رنگ زرد تا سرخ، با سری ظریف، پیشانی صاف، گردنی باریک و کوهانی گرد و متقارن، و بدون موی بلند بر بدن؛ عمدتاً در تپه‌های پیرامون شهر الباحه و در گستره‌ای محدود یافت می‌شوند.

شتر عربی یک کوهان دارد و این کوهان به جای ذخیرهٔ آب، چربی در خود دارد.

شتری تک‌کوهانه است که در کوهان خود چربی ذخیره می‌کند نه آب، با پاهای بلند، کف پاهای پهن و بالشتک‌دار که فرورفتن در شن را کاهش می‌دهد، و لب‌هایی که می‌توانند گیاهان زبر را بچینند. طول مو، رنگ پوشش و تناسبات بدن ممکن است میان نژادها و سنین مختلف متفاوت باشد؛ ظاهر سیاه یا ژولیده نشان‌دهندهٔ گونه‌ای جداگانه نیست.

یک مرور علمی نشان می‌دهد که گروه‌های شتری که برای حمل بار گزینش شده‌اند ممکن است تنومند، نسبتاً کوتاه‌تر و سینه‌پهن‌تر باشند و در برخی تیپ‌ها کوهانی پُرتر، پاهای بزرگ و پوستی ضخیم‌تر داشته باشند. این‌ها گرایش‌های گزینشی در سطح تیپ‌ها هستند و تغییر کالبدشناسی هر شتر باربر یا گونه‌ای جداگانه دانستن شترهای بارکش را توجیه نمی‌کنند.

برخی گروه‌های شتر که برای سواری یا مسابقه پرورش می‌یابند، در مقایسه با برخی شترهای کار سنگین، به سوی پیکری نسبتاً بلندتر و لاغرتر (طویل‌اندام) گزینش می‌شوند. این ویژگی در سطح تیپ‌ها و نژادهای گزینش‌شده است، نه شرطی برای هر مرکب یا شتر سواری؛ همچنین شترهای سواری معمولی لزوماً با شترهای مسابقه یکسان نیستند.

یک پژوهش تشریحی (Kinne و همکاران، 2010) جنین‌ها و بچه‌های شتر عربی را بررسی کرد و برخلاف شتر دوکوهانه، هیچ بقایایی از کوهان دوم در آن‌ها مشاهده نکرد. بنابراین نباید بچه یا جنین شتر یک‌کوهانه را صرفاً به دلیل کم‌سن‌بودن با ساختاری دوکوهانه نمایش داد. متن چکیدهٔ پژوهش، اندازهٔ نهایی کوهان واحد یا سرعت تجمع چربی آن در هر مرحلهٔ سنی را ثابت نمی‌کند.

شکل و تناسبات سینهٔ بچه‌شتر عربی در نخستین سال زندگی تغییر می‌کند و صرفاً کوچک‌کردن مدل شتر بالغ برای ساختن تصویری دقیق از بچه‌شتر کافی نیست. یک مطالعهٔ طولی ۱۲۰ بچه‌شتر رسیده را از تولد تا ۱۲ ماهگی دنبال کرد: دور سینه از میانگین ۷۲٫۱ به ۱۴۰٫۶ سانتی‌متر رسید و پهنای سینه نسبت به عمق آن افزایش یافت. تفاوت‌هایی در روند رشد سینه میان نرها و ماده‌ها، به‌ویژه پس از شش‌ماهگی، پدیدار شد. این نتایج نمایانگر نمونهٔ مطالعه است و نباید فرض کرد که همهٔ نژادها با آن منطبق‌اند.

پاهای پهن و بالشتک‌دار به شتر کمک می‌کنند روی زمین شنی نرم حرکت کند.

شتر به‌جای تعریق، با اجازه دادن به نوسان دمای بدنش در طول روز میان ۳۴ تا ۴۱٫۷ درجهٔ سلسیوس آب را حفظ می‌کند؛ این جانور اتلاف آبی نزدیک به ۳۰٪ وزن بدنش را تحمل می‌کند و می‌تواند ۱۰۰ لیتر آب را در ۱۰ دقیقه بنوشد.